Kỳ 2: Hiểm họa sạt lở đất, xâm thực dọc bờ sông Gianh - Quảng Bình: Trách nhiệm thuộc về ai?

Discussion in 'Rao vặt tổng hợp' started by blackseo, May 12, 2017.

  1. blackseo

    blackseo Administrator Staff Member

    (Xây dựng) – Sông Gianh là con sông lớn ở phía Bắc của tỉnh Quảng Bình, chảy qua địa bàn 5 huyện, thị. Những năm gần đây, tình trạng khai thác cát sỏi trái phép trên dòng sông này bùng phát nghiêm trọng. Mặc dù đã tốn rất nhiều giấy mực, nhưng tình trạng khai thác cát sỏi lòng sông vẫn diễn ra ồ ạt và chưa có biện pháp giải quyết triệt để từ phía chính quyền, đảm bảo vấn đề an sinh xã hội.

    Trước những phản ánh của cư dân thôn Đồng Ngang (xã Phong Hóa, huyện Tuyên Hóa). Những ngày đầu tháng 5/2017, đoàn chúng tôi có mặt trên sông Gianh đoạn chảy qua xã Phong Hóa; chứng kiến nhiều tàu thuyền đang hút cát giữa lòng sông ngay tại khu vực sạt lở.

    [​IMG]
    Một tàu khai thác cát đang vươn vòi xuống lòng sông.

    Một lợi thiệt trăm bề

    Trên mỗi thuyền, từng dàn máy với ống hút cỡ lớn cắm sâu xuống lòng sông; tiếng máy nổ từ các thuyền nối đuôi nhau vang vọng. Hầu như thuyền nào cũng có 2 - 3 người túc trực. Khi đầy cát thì họ thu ống, di chuyển về bãi tập kết cát cách đó khoảng 200m.

    Được người dân chỉ dẫn, đi dọc một đoạn sông chúng tôi đã thấy được mức độ tàn phá; tuy có chiều dài chưa đầy 1km, nhưng hai bên bờ sông Gianh đã có nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng. Như đã thông tin ở kỳ trước, khu vực này xuất hiện cung sạt trượt dài gần 30m, ăn sâu hơn 10m vào mép con đường trải bê-tông theo phương thẳng đứng. Hiện tượng rạn nứt mặt đường, các tấm bê-tông trải đường bị rút xuống lòng sông đã xảy ra.

    [​IMG]
    Mặt đường rạn nứt, các tấm bê tông trải đường bị rút xuống lòng sông.

    Trước đấy con đường này rộng 2,5m thì hiện nay tại khu vực sạt lở, đường chỉ rộng còn chưa đến 50cm; gây mất an toàn cũng như tiềm ẩn tai nạn khi người dân đi lại; ảnh hưởng đến 14 hộ dân thôn Đồng Ngang. Ngoài ra, phía bên kia bờ đối diện, cả một tuyến đê chạy dọc sông cũng bị sạt lở, xuất hiện những bụi tre “mọc” ngay giữa lòng sông – mà theo cư dân địa phương thì trước đây nó là hàng tre giữ đất cho bờ sông ấy. Và cách đó chừng 500m, đất trồng hoa màu của người dân cũng bị sạt lở.

    [​IMG]
    Lòng đường rộng 2,5m giờ chỉ còn chưa đến 0,5m.

    Trao đổi với ông Mai Văn Thái, chúng tôi được biết các tàu thuyền của doanh nghiệp khai thác mỏ Lưu Thủy hút cát vào ban ngày, còn ban đêm có một số tàu thuyền chưa được cấp phép hoạt động liên tục. Như vậy, suốt từ sáng đến tối, người dân phải sống cùng những tiếng ồn, với sự ô nhiễm môi trường và nỗi lo âu, thấp thỏm.

    Ông Thái nói: Bờ sông thì cứ sạt lở, còn họ hút cát theo kiểu tận thu. Nếu không xử lý dứt điểm thì tương lai nơi đây không chỉ mất đất sản xuất, dân chúng tôi cũng sẽ không còn nơi để ở, nếu trước mùa mưa lũ năm 2017 này mà không có tuyến kè thì chỉ có nước bỏ nhà.

    [​IMG]
    Sạt lở cả một đoạn đê, tre mọc ngay giữa dòng sông.

    Cạnh đó, ông Nguyễn Văn Châu góp lời: Ban ngày họ khai thác rồi, nhưng ban đêm, nhất là giai đoạn gần sáng, họ cũng nổ máy ngoài sông vươn vòi vào tận mép bờ. Nhưng xử lý rồi thì đâu lại vào đấy, vẫn không chấm dứt được. Khi các đoàn đại biểu quốc hội về tiếp xúc cử tri, chúng tôi kiến nghị nhiều lần, song chưa thấy hiệu quả.

    Cũng theo người dân nơi đây, khai thác cát lòng sông thì doanh nghiệp là người được lợi và bà con ở trong thôn cũng có lợi. Cái lợi đó là giá 1m3 cát rẻ hơn từ nơi khác, đỡ công vận chuyển, nhưng mất thì lại mất trăm bề, mất đất sản xuất, mất đường đi, mất sự yên tĩnh, mất sự an ổn.

    [​IMG]
    Biển dẫn vào điểm tập kết cát của doanh nghiệp Lưu Thủy.

    Bất cập trong quản lý

    Theo tìm hiểu của PV, bất cứ khu vực mỏ nào được cấp phép đều có quy trình, trải qua nhiều cấp, nhiều đơn vị chức năng khảo sát. Hơn nữa các mỏ này phải nằm trong vùng quy hoạch của tỉnh. Nguy cơ tác động đến vùng dân sinh đã được nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng. Trường hợp nếu phát hiện có sạt lở thì việc khai thác sẽ tạm dừng để đánh giá lại. Hoặc khi có nghi vấn, sẽ cho kiểm tra, bấm lại tọa độ, cột mốc, bản đồ.

    Lý thuyết là vậy, song thực tế lại không như vậy? Liệu rằng khi cấp phép cho doanh nghiệp hoạt động, chính quyền đã xem xét kỹ lưỡng tác động đến vùng dân sinh hay chưa? Trong khi khu vực hoạt động, khai thác của công ty Lưu Thủy lại nằm ngay vùng dân sinh. Hay sạt lở đã xảy ra và còn xảy ra nghiêm trọng nhưng việc khai thác vẫn diễn ra một cách ngang nhiên, rầm rộ, chỉ có tăng chứ không giảm thì việc tạm dừng khai thác để đánh giá lại diễn ra khi nào?

    [​IMG]
    Cát sau khi khai thác được bơm từ thuyền lên bãi tập kết.

    Người dân ở đây cũng cho biết, có một thực tế diễn ra. Đó là, ngày nào thấy các tàu thuyền hút cát không hoạt động là đúng như dự đoán ngày đó có đoàn liên ngành về kiểm tra. Vậy rõ ràng là có một mối liên kết ngầm nào đó giữa doanh nghiệp và chính quyền. Thử hỏi như vậy sao tìm ra được sai phạm?

    Có thể thấy được, vai trò quản lý của chính quyền các cấp còn lỏng lẻo. Địa phương bao che, cấp xã còn buông lỏng quản lý. Chế tài xử lý người đứng đầu vi phạm còn nhẹ, chưa kiên quyết.

    Cần lắm...

    Nói như vậy không có nghĩa là chính quyền không vào cuộc và thờ ơ. Song, cần những hành động triệt để, quyết liệt hơn. Cần có những lần kiểm tra “thực” đột xuất đúng nghĩa. Đặc biệt, tác động tiêu cực đã xảy ra cần sớm khắc phục để cư dân nơi đây có thể an cư.

    Báo Xây dựng sẽ tiếp tục thông tin.

    Nhất Linh
     

Share This Page